Herbruikbare bekers op evenementen nog uitzondering

Twee jaar na invoering van het verbod op plastic wegwerpbekers tijdens evenementen blijft de naleving in Nederland fors achter. Uit een steekproef onder ruim 70 festivals blijkt dat slechts 24% daadwerkelijk herbruikbare bekers gebruikt. De overige 76% blijft inzetten op wegwerpbekers, vaak via de uitzonderingsregeling.

Sinds 2024 geldt in Nederland een verbod op kunststofhoudende wegwerpbekers bij consumptie ter plaatse, vastgelegd in de Regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik (Rkeg). Het beleid is onderdeel van de Europese SUP-richtlijn en heeft als doel:

• 40% reductie van wegwerpplastic in 2026 ten opzichte van 2022
• versnelling van de overstap naar herbruikbare bekersystemen

Met name gesloten evenementen, zoals festivals met toegangscontrole, vallen onder deze regels.

Praktijk: herbruikbaar nog uitzondering

Volgens de steekproef door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) kiest driekwart van de sector dus nog niet voor structureel hergebruik. Jaarlijks gaat het om circa 350 miljoen wegwerpbekers op dit type evenementen.

Jaarlijks worden er in Nederland ruim 1150 muziekfestivals met meer dan 3000 bezoekers georganiseerd (bron: festivalplatform Follow the Beat). Het aantal meldingen dat de ILT in 2024 kreeg over het gebruik van plastics voor eenmalig gebruik bij evenementen staat in schril contrast met die cijfers. Voor 2024 kreeg de ILT in totaal 135 meldingen. In 2025 waren dat er 167. Dit zou in theorie betekenen dat 85 tot 90% van de evenementen herbruikbare bekers uitdelen. Omdat de ILT daar twijfels bij had, is zij een onderzoek gestart.

Uitzondering wordt structureel gebruikt

De wet biedt ruimte om wegwerpbekers te blijven gebruiken, mits aan drie voorwaarden wordt voldaan:

1. Vooraf melding bij de ILT
2. Gescheiden inzameling voor recycling (oplopend tot 85% in 2026 en 90% vanaf 2027)
3. Sluitende administratie van inzameling en verwerking

In de praktijk blijkt deze uitzondering geen tijdelijke oplossing, maar een structureel gekozen route.

Naleving voorwaarden schiet tekort

De ILT spreekt van ‘zorgwekkende naleving’. Veel evenementen die gebruikmaken van de uitzondering voldoen niet aan de gestelde eisen.

Belangrijke knelpunten:

• onvoldoende gescheiden inzameling van bekers
• gebrekkige registratie en dataverzameling
• onvoldoende aantoonbare recyclingstromen

Ketenprobleem: gebrek aan regie

Volgens de ILT ligt een belangrijke oorzaak in de ketenstructuur. Verschillende partijen zijn verantwoordelijk voor verschillende schakels:

• organisatoren en cateraars: inkoop en distributie
• afvalinzamelaars: logistiek en scheiding
• recyclers: verwerking van materiaal

Door het ontbreken van centrale regie en datakoppeling ontstaat een gefragmenteerd systeem waarin verantwoordelijkheden niet goed op elkaar aansluiten.

Handhaving neemt toe

De ILT geeft aan dat de sector zich niet langer kan beroepen op onbekendheid met de regels. In de komende periode wordt intensiever gehandhaafd, met mogelijke maatregelen variërend van waarschuwingen tot dwangsommen.