Bouwafval wordt gevelpaneel

Begin 2015 stuitten ontwerpers Reinder Bakker en Hester van Dijk van Overtreders W, samen met architect Peter van Assche van bureau SLA, op een zeecontainer vol huishoudelijk plastic afval. Gefascineerd door de verborgen schoonheid en potentie ervan, overwogen ze de mogelijkheid om dit afgedankte materiaal om te zetten in waardevolle bouwmaterialen.

Door plastic huisvuil op kleur en soort te sorteren voordat je het verwerkt, kan de kleur goed blijven en het materiaal iets extra’s krijgen: kleine oneffenheden zorgen voor een marmereffect. Een weggegooide shampoofles keert daarmee mooier dan eerst terug.

Om deze visie te verwezenlijken, benaderde het drietal Nederlandse fabrikanten van kunststofproducten met een innovatief ontwerp voor bouwtegels. Ze kregen echter geen gehoor. Vastbesloten namen ze het heft in eigen handen en ontwierpen de Pretty Plastic Plant. Ze maakten zes machines die op een nieuwe manier samenwerkten en werden gekoppeld in een letterlijke kringloop. Eigenhandig werden daarmee zo’n 1500 ‘geüpcyclede’ plastic leien geproduceerd.

Die werden op de Dutch Design Week voorgesteld en Pretty Plastic werd gevraagd om voor het volgende jaar een circulair paviljoen te ontwerpen. Op dat moment gingen er deuren open en stapte de Belgische plasticverwerker Govaplast in om de tegels te produceren. Het People’s Pavilion creëerde momentum: ze wonnen de Innovation Award en van diverse kanten begonnen ontwerpers om de tegels te vragen.

In de daaropvolgende jaren werd getest op het gebied van uiterlijk, installatiegemak, veiligheid en duurzaamheid. Het bleek niet mogelijk om de tegels van huishoudafval te blijven maken in verband met de brandwerendheid en men besloot over te stappen op gerecycled PVC. Er werd een nieuwe productiepartner gevonden in JPI Polymers in Uden, dat nog steeds de tegels produceert.

In 2019 ontvingen ze het brandcertificaat Klasse B (NEN-EN 13501-1) en een jaar later werd het eerste gebouw met Pretty Plastic tegels onthuld. Sindsdien zijn de tegels toegepast op meer dan 80 projecten in 10 landen, en in steden van Boston tot München. Het assortiment is uitgebreid met nieuwe kleuren, ontwerpen, en technische mogelijkheden, waaronder tegels voor prefab-toepassingen en een kosteneffectieve oplossing voor grote gevels en daken.

Internationaal verder

Op dit moment is Pretty Plastic bezig met een investeringsronde waarmee het de komende jaren verder wil groeien – ook internationaal. Account Executive Leva Konaté: “We hebben nu veel projecten in Nederland, België en Engeland en we willen het team uitbreiden om de markten in Duitsland, Frankrijk en Dene­marken beter te kunnen bedienen. En Amerika is ook een grote markt voor ons.”

Uiteindelijk wil het bedrijf in die landen hubs openen om lokaal te kunnen produceren. “We gebruiken op dit moment PVC van onder andere raamkozijnen uit Nederland, maar daarmee lossen we het plastic probleem in andere landen niet op. En door zo veel mogelijk lokaal te produceren, verkleinen we onze carbon footprint verder.”

Materiaalchoreografen

Hester van Dijk en Reinder Bakker, Overtreders W: “We noemen onszelf graag materiaalchoreografen. Materiaal beweegt zich in een eindeloze trage dans over het oppervlak van de aarde. Onder onze regie vormen die materiaalstromen gedurende een bepaalde periode een bouwwerk, zonder het te laten veranderen in iets dat we afval noemen.”

Afval

Peter Assche, Bureau SLA en lector Architectuur & Circulair Denken aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam: “Meer dan de helft van ons afval is afkomstig uit de bouw en infrastructuur. Dat is allemaal getekend door ontwerpers, die veelal met veel idealisme werken aan een betere wereld. Hoe kan dat? Waarom maken we de dingen zo? En wat kunnen we daaraan doen?”