Unieke behandeling maakt vlasvezels bruikbaar voor grotere series composietproducten

BIOFIBIX, een spin-off van het Departement Materiaalkunde van KU Leuven, heeft een vezelbehandeling ontwikkeld die de verwerking van vlas in composietmaterialen schaalbaar en kostenefficiënt maakt. Daarmee speelt het bedrijf in op de vraag naar lichte en stijve materialen voor onder meer sportartikelen. In een eerste investeringsronde haalde BIOFIBIX 300.000 euro op om de technologie verder uit te rollen.

Vlas wordt al eeuwen verbouwd en groeit vandaag vooral in België, Zuid-Nederland en Noord-Frankrijk. Ongeveer driekwart van de wereldwijde vlasproductie komt uit deze regio. De sterke vezels worden traditioneel gebruikt voor linnen, maar blijken door hun lage gewicht, stijfheid en natuurlijke demping ook interessant als versterking in composieten. In combinatie met kunststof en hars ontstaat een materiaal dat licht én structureel sterk is.

Toch bleef de inzet van vlasvezels tot nu toe beperkt. De verwerking is technisch complex en relatief duur, waardoor toepassingen vaak niet verder komen dan prototypes of kleine series. Dat veranderde met de universitaire onderzoeken waarop BIOFIBIX voortbouwt.

Unieke behandeling voor betere prestaties

CEO en medeoprichter Gilles Koolen werkte tijdens zijn doctoraat aan de Composite Materials Group van KU Leuven aan een verbeterd productieproces. “Tijdens mijn doctoraat creëerde ik onder begeleiding van professor Aart Van Vuure een verbeterd productieproces. Het maakt de vlasvezels in de composiet vochtbestendiger, laat ze beter hechten aan hun kunststofmatrix en doet ze minder hars opnemen”, zegt hij. Doordat er minder hars nodig is, bevat de composiet relatief meer vezel. Dat levert volgens Koolen een materiaal op met betere mechanische eigenschappen.

Met steun van een innovatiemandaat van VLAIO werd deze behandeling verder ontwikkeld tot een commercieel toepasbare halffabricaatvorm: de BIOFIBIX Hypermat. Het bedrijf produceert hiervan tot één ton per dag. Klanten verwerken het materiaal verder tot eindproducten, waarbij BIOFIBIX zich voorlopig richt op producenten van sportartikelen zoals padelrackets.

Duurzamere keuze dan carbon

Voor veel toepassingen vormt carbon het gevestigde alternatief. Koolen wijst op de lagere milieu-impact van vlas: “Een vlasvezel maken kost bijvoorbeeld vierentwintig keer minder energie dan de productie van een koolstofvezel. Koolstof wordt ook gewonnen uit olie, terwijl vlas een duurzaam natuurlijk product is dat CO2 opslaat.” Door de combinatie van kostenefficiënte verwerking en duurzaamheidsvoordelen wil BIOFIBIX een nieuw marktsegment openen voor hoogwaardige vlasvezelcomposieten.

Investering en samenwerking met vlasverwerker

De spin-off haalde eerder dit jaar 300.000 euro aan startkapitaal op. Dat geld wordt ingezet voor teamuitbreiding en extra productieapparatuur. De investering komt volledig van het West-Vlaamse vlasteelt- en verwerkingsbedrijf Vanacker Rumbeke. Zaakvoerder Stijn Vanacker treedt daarbij toe als medeoprichter.

De samenwerking moet zorgen voor een stabiele stroom vlas van constante kwaliteit. Dat is relevant, omdat de vlasprijs sterk fluctueert door trends in de mode-industrie. Die schommelingen raken BIOFIBIX nu minder direct. Tegelijkertijd biedt de technologie van de spin-off voor de Belgische vlasindustrie een bijkomende afzetmarkt. BIOFIBIX en Vanacker koppelen zo een traditionele teelt aan een hightech toepassing.