NL AI-bedrijf polyScout ontwerpt polymeren op specificatie in weken

TNO spin-off polyScout ontwerpt polymeren op specificatie door gebruik te maken van AI. Gewenste eigenschappen en wettelijke randvoorwaarden gaan erin, in het lab gevalideerde kandidaatmaterialen komen eruit. Waar de ontwerp- en selectiefase van een nieuw polymeer doorgaans jaren kost, brengt polyScout die terug tot weken.

De technologie is sinds 2022 ontwikkeld binnen TNO dat aandeelhouder blijft.

De moleculen waarop de kunststofindustrie leunt, zijn grotendeels een eeuw oud, en de regelgeving verandert sneller dan de chemie. Sinds 20 juli 2026 is bisfenol A verboden in voedselcontactmaterialen in de EU. De Europese microplasticsbeperking faseert tot 2035 categorie voor categorie synthetische polymeerdeeltjes uit. Een brede PFAS-restrictie is in voorbereiding. Elke deadline betekent hetzelfde: een materiaal moet weg, en het vervangende materiaal moet minstens even goed presteren.

“Gedwongen vervanging is een prestatieprobleem met een deadline,” zegt Michaël van der Jagt, medeoprichter en CEO van polyScout. “Conventionele polymeerontwikkeling slaagt in vijf tot tien procent van de gevallen. Niet omdat chemici hun vak niet verstaan, maar omdat de zoekruimte onvoorstelbaar groot is: meer dan 10⁶⁰ mogelijke polymeerstructuren. Wij maken R&D niet sneller. Wij laten het op de juiste plek beginnen.”

Hoe het werkt

PolyScout draait het klassieke ontwikkelproces om. In plaats van een molecuul te maken en dan te meten wat het kan, voert de klant in wat het materiaal moet kunnen: bijvoorbeeld een glasovergangstemperatuur boven 105 graden, helderheid, vaatwasserbestendigheid en geen bisfenol. De AI-modellen van polyScout zijn getraind op een eigen, geverifieerde database met duizenden datapunten over polymeereigenschappen, opgebouwd in vier jaar onderzoek en handmatig gecontroleerd tot op de bron. Daarmee zoeken de modellen in tienduizenden mogelijke copolymeercombinaties van industrieel beschikbare, Reach-geregistreerde bouwstenen naar materialen die aan de specificatie voldoen, en wegen daarbij veiligheid, kosten en einde-levensduur mee. De meest kansrijke kandidaten worden in een high-throughput laboratorium gesynthetiseerd en gemeten: 25 fysieke materialen per week. De klant ontvangt geen voorspelling, maar een gemeten materiaal. Omdat polyScout kan selecteren op bouwstenen die al Reach-geregistreerd en op industriële schaal beschikbaar zijn, is een gevonden kandidaat direct schaalbaar. “Geen exotische labchemie, maar materialen die een producent op korte termijn kan maken”, aldus Van der Jagt.

Polymeer-natief, en bewust niet breed

In een jaar waarin generalistische AI-materiaalbedrijven in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk honderden miljoenen dollars ophaalden om ‘alle materialen’ te doorzoeken, kiest polyScout nadrukkelijk voor diepte. Het bedrijf doet één ding: polymeren.

“Een polymeer is geen molecuul maar een verdeling: ketenlengte, volgorde, vertakking, kristalliniteit,” zegt Milad Golkaram, technisch medeoprichter van polyScout. “Modellen die zijn gebouwd voor kristallen of kleine moleculen zien dat niet. Wij hebben ons platform vanaf de grond af voor polymeren gebouwd: een polymeer-natieve representatie, een eigen geverifieerde database van polymeereigenschappen en modellen die zijn getraind op wat polymeren werkelijk doen. Dat is geen detail. Dat is een architectuurverschil.”

Van TNO-programma naar bedrijf

PolyScout begon in 2022 als onderzoeksprogramma van TNO onder de noemer ‘sustainable polymer design by machine learning’. Vier jaar later staan er een geverifieerde database, gevalideerde voorspelmodellen en een werkende keten van data naar fysiek materiaal. PolyScout B.V. neemt de technologie over via een exclusieve licentie van TNO; TNO wordt aandeelhouder. Het bedrijf voert momenteel gesprekken met productproducenten en materiaalfabrikanten over de eerste ontwerpprogramma’s, en opent dit najaar een eerste externe financieringsronde om het platform en het team op te schalen.

PolyScout wordt geleid door Michaël van der Jagt (CEO), seriële deeptech-ondernemer met ruim twintig jaar ervaring in polymeermaterialen en internationale productie; Ellen de Ruiter (CCO), chemisch technoloog en voormalig McKinsey-consultant op het gebied van chemie, kunststoffen en duurzaamheidsstrategie, die de commerciële ontwikkeling van polyScout sinds 2023 vanuit TNO vormgaf; en Milad Golkaram (CSO), polymeerwetenschapper, gepromoveerd aan de Rijksuniversiteit Groningen, die bij TNO aan de wieg stond van het polyScout-programma.